ali yıldırım

ali yıldırım

İstanbul Aydın University - Istanbul - Turkey
ali yıldırım

Halkla ilişkilerde kriz yönetimi nedir?

23 Kasım 2015, by alyldrm, category İletişim Bilimleri

Kriz Yönetimi

1980’li yıllarda yaşanan bazı olaylardan (çernobil vb.) sonra kurumlar kriz yönetimine ağırlık vermiştir. Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması, internetin gelişimi, krizlerin çok daha hızlı yayılmasına neden olmuştur. Kriz 80’lerde yaygınlaşmasına rağmen Ivy Lee’nin bazı çalışmalarında rastlamak mümkündür. Pensilvanya Demiryolları ve Antrasit Kömür Endüstrisi için çalışmalar yapmıştır. Lee bu çalışmalarda doğru bilgilendirme prensibini benimseyerek krizin atlatılmasında büyük pay sahibi olmuştur.

Kriz sözcüğü etimolojik olarak “ayrılmak” anlamına gelmektedir. Kriz, bir kuruluşun üst düzey hedeflerini tehdit eden, kurumun varlığını tehlikeye sokan ve kurumun hızla tepki göstermesinin zorunlu olduğu durumlardır. Bir başka tanıma göre kurumun rutin sistemini bozan ve birdenbire ortaya çıkan herhangi bir acil durum olarak tanımlanmaktadır. Kriz dahili ve harici meselelerden kaynaklanmaktadır. Tehdit veya fırsat olarak görülmektedir.

Krizi meydana getiren etmenler

Toplumda faaliyet gösteren kurumlar bir sistem içerisinde bulundukları için birbirlerinden etkilenmektedir. Çeşitli sistemler ve alt sistemler arasında bir uyumsuzluk ve çatışma olduğu zaman çeşitli olağan dışı koşullar ve durumlar ortaya çıkmaktadır. Krize neden olan faktörleri işletme içi ve çevre faktörler olmak üzere ikiye ayırabiliriz. İşletme içi faktörler içerisinde üst yöneticilerin beceriksiz olmaları, kurum içerisindeki teknik ve yönetsel konular yer almaktadır. Çevresel faktörler arasında da doğal koşullar, toplumsal, ekonomik, kültürel, teknolojik ve hukuki ve siyasal etmenlerin değişimi yer almaktadır.

Potansiyel krizlerin saptanması

Potansiyel krizlerin saptanması ve bunlara yönelik olarak eylem planlarının hazırlanması ve bu planların zaman içerisinde güncelleştirilmesi bir kriz meydana gelmesi durumunda kuruluşun krizi çözmede ve kamuoyuyla olan ilişkilerini normale çevirmede etkili olacaktır. Potansiyel krizler için kurumun öncelikle aynı sektörde yer alan kurumların yaşadığı krizleri gözden geçirmesi önemli olacaktır.

  • Kriz sözcünün seçimi
  • Kriz simülasyonlarının yapılması
  • Çalışanlara teorik bilgilerin verilmesi

Kriz Yönetimi Modelleri

Altı Adım Kriz Modeli

Bu modele göre kurumun yapması gereken ilk iş, kriz yönetimi organizasyon yapısını oluşturmaktadır. Bu işlemi, kriz ekibinin seçilmesi takip edecektir. Ekip çeşitli araçlarla eğitilecektir. Daha sonra kriz durum kontrolü sağlamak ve dizayn etmektir. Potansiyel senaryolar değerlendirildikten sonra acil durum plan hazırlanır. Son aşama ise krizi yönetmektir.

Fink’in kapsamlı kontrolü

Fink kapsamlı bir durum kontrolü önermiştir. Bu kontrol, kurumun nelerin krize yol açacağını saptamasını kolaylaştıracaktır.

Portföy planlama yaklaşımı

Kurum yaşanabilecek krizleri belli bir gruba ayırarak muhtemel senaryolar hazırlamalıdır. Bu gruplarda oluşabilecek en kötü duruma göre de hazırlanmalıdır.

Stratejik yönetim entegrasyonu

Kriz yönetiminin stratejik yönetime dahil edilmesi elzemdir.

Burnett’in kriz sınıflandırma matrisi

16 hücrelik bir matris yapılmıştır. Matris bölünmemiş bir kriz türü olarak izlenebilir. Krizlerin aşamalara ayrılması olarak tanımlanmaktadır.

Kriz Yönetimi Planı

Krizlere hazırlık olmak için proaktif bir kriz iletişim planı hazırlamak gerekmektedir. Proaktif bir plan hazırlamak için:

  • potansiyel krizlerin gruplandırılması
  • bunların önlenmesi için çeşitli analiz ve politikaların ortaya konulması
  • potansiyel krizlerin tehditlerini ortaya koyan ve bunlarla başa çıkabilecek strateji ve taktiklerin geliştirilmesi
  • simülasyon çalışmalarının yapılması
  • krizden etkilenen kitlelerin belirlenmesi
  • kriz yönetim ekibinin ortaya konması ve bunların eğitiminin sağlanması
  • krizden etkilenecek dahili ve harici kitlelerle iletişim kanallarının açık olması.
  • Kriz planının gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesi gerekecektir.

Kriz Yönetim Ekibi

Bu ekip; üst yönetim, halkla ilişkiler, hukuk, finans, üretim, yatırımcı ve hissedarlardan oluşmalıdır. Yönetim ekibi çok kalabalık olmamalıdır. Kriz ekibi düzenli toplantılar yapmalıdır.

Kriz İletişimi

Kriz iletişimi, kriz anında en önemli olaylardan biridir. Etkin bir iletişim kurmak, medya ile güçlü iletişim kurmak krizin yanlış anlamalara maruz kalmamasına neden olur.

Mümkün olduğu kadar yazılı açıklama tercih edilmeli

Kriz El kitabı

Her kurumun faaliyet alanına göre çeşitli ihtiyaçları vardır. Genel olarak bir kurumun kriz el kitabında bir kriz anında ekip üyelerinden nelerin beklenebileceği, kurum felsefesinin kısa bir açıklaması ve el kitabının nasıl kullanılacağı anlatıldığı bir takdim bölümü vardır. Daha sonra şirketin karşılaştığı çeşitli krizlerin bir özeti verilip kriz ekibinin kimlerden oluştuğu, sorumluluk alanları, 24 saat boyunca ulaşılabilecek telefon numaraları, ekip üyelerine herhangi bir biçimde ulaşmanın mümkün olmadığı zamanda yedeklerine detaylı bilgiler verilmelidir. Krizden etkilenebileceklerin listesi olmalıdır. Aynı zamanda mesaj tipleri de yazılmalıdır.

Kaynakça: Bu blog, Değerli Hocam Prof. Dr. Ayla OKAY’ın Halkla İlişkiler, Kavram, Strateji ve Uygulamalar isimli kitabından özet çıkarılarak oluşturulmuştur. 

Yazı görseli, Google görsellerden kriz kelimesi aratılarak elde edilmiştir.

Ne düşünüyorsun peki?